بوتاکس

کلینیک زیبایی

استفاده از سم بوتولینیوم ( بوتاکس )  یکی از راههای شایع کاهش چین و چروکهای صورت است. این سم،یک پروتئین خالص شده استریل حاصل از باکتری کلستریدیوم بوتولینیوم در آزمایشگاه است. با تزریق این ماده در مقادیر کم بداخل عضله صورت، عضلات اطراف ناحیه تزریق قابلیت تحریک شدن توسط عصبها را برای مدت چند ماه از دست می دهند و به علت بی حرکتی عضلات ،چین وچروک ناخواسته صورت کم می شود.

درصورت ٤٣ عضله وجود دارد و لازم است تا تزریق بوتاکس در محل های دقیق انجام شود،تا فقط عضلات ایجاد کننده چین وچروک ضعیف شوند و حرکات طبیعی صورت باقی بمانند.

سم بوتولینیوم را معمولا"در موارد زیر بکار می بریم:

خط اخم،چروکهای کنار چشم،خطوط افقی پیشانی،و باندهای پوستی گردن

نتیجه تزریق بوتاکس بعد از چند روز شروع می شود ومعمولا" برای کامل شدن به ٧-١٠ روز نیاز دارد. طول اثر بوتاکس معمولا" ٣-٦ ماه می باشد و بعداز آن حرکات عضله و چین و چروکها باز میگردند.

میزان اثر سم بوتولینیوم به عواملی مثل ضخامت و نوع پوست و شدت چین وچروک بستگی دارد. تزریق در موارد زیر انجام نمی شود:

-افراد کمتر از ١٨یا بیشتر از ٦٥سال

-افراد دچار حساسیت به پروتئین شیر گاو

-افرادی که به محصول بوتولینیوم دیگری واکنش حساسیتی داده اند.

-افرادیکه در محل تزریق عفونت پوستی دارند.

-خانم های باردار یا در دوران شیردهی

برخی بیماری‌های عصبی-عضلانی مانند میاستنی گراویس

تصور و باور غلطی بین بسیاری از افراد رواج یافته است، چون فرد از زمان تزریق بوتاکس چهره جوان‌تری دارد وقتی اثر بوتاکس رفع شود، خطوط قبلی بازمی‌گردند و چون فرد به چهره جوان خود عادت کرده است احساس می‌کند که چروک‌ها و افتادگی بیشتر شده است.  این اعتقاد به هیچ عنوان صحت ندارد. بدترین عارضه بوتاکس برای بیمار و پزشک، افتادگی پلک است که خوشبختانه موقت بوده و حداکثر سه هفته باقی می‌ماند. البته در صورتی‌که تزریق با دقت کافی انجام شود و بیمار  مواردی را که لازم است بعد از تزریق رعایت نماید، احتمال ایجاد چنین عارضه‌ای خیلی کم خواهد بود.

 

دو برند اصلی مورد استفاده در دنیا بوتاکس و دیسپورت هستند که هر دو مورد تایید اداره غذا وداروی آمریکا می باشند.در ایران،دیسپورت محصول کشور انگلیس بطور قانونی وارد و توزیع شده و مورد استفاده قرار می گیرد.



 

تاریخچه بوتاکس:

سم بوتولینیوم مثل داروهایی از قبیل دبژیتالیس و آتروپین، از ترکیبات طبیعی می باشد که ابتدا بعلت خواص سمی مورد توجه قرار گرفتند ولی امروزه بعنوان دارو استفاده می شوند.این سم ابتدا در مسمومیتهای ناشی از عدم نگهداری صحیح غذا در اوایل قرن نوزدهم میلادی شناسایی شد.

در سال1822 برای اولین بار تاثیر این سم بر روی سیستم عصبی در اثر مصرف سوسیس شناخته شد. این مسمومیت بوتولیسم (Botulism  ) نام گرفت.

درسال 1895 باکتریها بعنوان عامل بوتولیسم شناخته شدند. در دهه 1940 سم بوتولینیوم تیپ A جدا و تخلیص شد. در دهه 1960 مطالعاتی در مورد اثرات این سم برروی عضلات حیوانات انجام شد. در دهه 1970 این دارو برای اولین بار بر روی بیماران دچار لوچی چشم (استرابیم) آزمایش شد و در سال 1989 با نام Oculinum توسط سازمان غذا و داروی آمریکا FDA) ) در درمان لوچی چشم (استرابیسم) و اسپاسم پلکها (بلفارو اسپاسم) مورد تائید قرار گرفت. این ترکیب بعدها توسط شرکت آلرگان (Allergan) تصاحب شد و با نام بوتاکس (BOTOX ) از اواخر سال 1980 درمان اصلی اسپاسم های موضعی عضلات (focal dystonia) و دردهه اخیر درمان کمکی مهمی در اسپاسم های عضلانی بزرگسالان و فلج مغزی کودکان بوده است . سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در سال 2002 استفاده از بوتاکس بنام Botox Cosmetic را برای بهبودی موقتی در ظاهر خط اخم متوسط تا شدید در بیماران 18_65 ساله تائید کرد.

در سال 2004 ،FDA  مصرف بوتاکس را برای درمان تعریق بیش از حد زیر بغل (Primary axillary hyperhidrosis ) تائید کرد.

کشور و سال تائید نورو توکسین های بوتولینیوم:

_ بوتاکس(BOTOX )، شرکتAllergan ، آمریکا، 1989

_ دیسپورت(Dysport )،شرکت Ipsen ، انگلستان، 1991

_ مایو بلاک/نوروبلاک( Neurobloc /Myobloc   )، شرکت Elan/Sostice ، آمریکا،2000

_ زئومین (Xeomin )، شرکت Merz ،آلمان، 2005

در مورد بوتاکس های بدون مجوز مثل بوتاکس های چینی، با توجه به استاندارد نبودن واحدهای اعلام شده بر روی دارو و احتمال عوارض جانبی خطرناک، استفاده از این مواد به هیچ عنوان عاقلانه نمی باشد.

 FDA اخیرا" به محصولات نوروتوکسین بوتولینیوم نامهای ژنریک داده است. بوتاکس که در سال 2000 تائید شده بود در سال2009، Onabotulinum toxin A نامیده شد. دیسپورت که در سال 2009 تائید شد، abobotulinum toxin A نامیده شد. نوروتوکسین تیپ B (BONTB ) که در آمریکا Myobloc و در اروپاNeurobloc  نامیده میشود،rimabotulinum toxin B نامیده شد.

زمان اثر بوتاکس:  

بعد از تزریق بوتاکس به داخل عضله، زمان شروع اثر تقربیا" 3 تا 7 روز بعد و طول اثر دارو، تقریبا" 3_5 ماه می باشد. بعلت ماهیت مزمن وضعیتهای عصبی عضلانی که بوتاکس برای آنها تجویز میشود، ممولا تزریق مکرر در طی سالیان متمادی لازم می باشد. مطالعات مکرر نشان داده اند که اکثر بیماران، پاسخ به بوتاکس در طی سالیان متمادی بدون کاهش در پاسخ، بی خطری، یا کیفیت زندگی و بدون افزایش میزان دارو وجوددارد. بعضی مطالعات نشان داده اند که با ادامه تزریق بوتاکس، افزایش طول اثر، کاهش عوارض جانبی، و بهبودی عملکردی بیشتر (مثلا راه رفتن کودکان با فلج مغزی ) دیده شده است.

تزریق داخل پوست:

در درمان تعریق موضعی بیش از حد(focal hyperhidrosis )،بوتاکس به جای داخل عضله در داخل پوست تزریق میشود. شروع  اثر بوتاکس در اشکال مختلف تعریق بیش از حد در طی یک هفته و ماندگاری اثر آن تقریبا" 7 ماه می باشد. با تکرار تزریق ها اثر بوتاکس تا حداقل 16 ماه باقی می ماند.

پیشرفتهای جاری:

در حال حاضر پیشرفتهای جالبی در زمینه درمان با سم بوتولینیوم صورت گرفته است.یکی از این پیشرفتها در مورد دردهای مزمن ودیگری در مورد بیماریهای دستگاه ادراری مثل مثانه بیش فعال و بزرگی پروستات است.

درد:

در بیماران با اسپاسم گردن (Cervical dystonia )مشاهده شد که علاوه بر بهبود اسپاسم، درد گردن و شانه آنها هم بهبود می یابد. بهبودی میگرن مزمن با تزریق بوتاکس و عدم تطابق اثر شل کننده عضلانی بوتاکس و بهبودی درد در بیماریهای عصبی عضلانی مطرح کننده این نکته است که ممکن است بهبودی درد کاملا بعلت کاهش انقباضات عضلانی نباشد. این منجربه افزایش تحقیقات برای کشف مکانیسم های ممکن عمل سم بوتولینیوم تیپA برکاهش درد شده است.

در سال2002 اثرات سودمند سم بوتولینیوم در موارد دردهای عصبی بعد از زونا (Post herpetic neuralgia ) در چندین مطالعه گزارش شد. دردهای مزمن دیگری که ممکن است به بوتاکس جواب بدهند عبارتند از: دردهای عصبی بیماران دیابتی، میگرن مزمن، مثانه بیش فعال، ورم مفاصل (آرتریت)و غیره.

اختلالات دستگاه اداری:

با تزریق بوتاکس به داخل مثانه، عضله مثانه شل میشود. علاوه بر این اعصاب حسی مثانه هم تحت تاثیر قرار میگیرند. همچنین سطح فاکتور رشد عصبی در افراد با فعالیت بیش از حد عضله مثانه کاهش می یابد.

بوتاکس چگونه بر شکل صورت تاثیر میگذارد؟

با گذشت زمان و انقباض مکرر عضلات صورت مثل پیشانی ، خطوطی در پوست ظاهر میشوند که می توانند تاثیر منفی در ظاهر شخص داشته باشند. مثلا خط اخم عمیق می تواند فرد را عصبانی یا نگران نشان دهد درصورتیکه در واقع اینطور نباشد.

عضلات صورت علاوه بر بیان احساسات، محل بعضی از ساختمانهای مهم صورت را هم مشخص می کنند. در حال استراحت، عضلات ما کاملا شل نیستند بلکه انقباض خفیفی دارند که باعث حفظ موقعیت بدن میشود.

بطور مثال، انقباض عضله پیشانی ابروها را بالا می برد ولی در حال استراحت یک انقباض خفیف وجود داردکه ابروها را در وضعیت طبیعی نگاه میدارد. حال اگر عملکرد این عضله بطور کامل از بین برود (مثلا در قطع عصب)، ابرو پائین می افتد. بطور معمول موقعیت طبیعی اعضاء صورت حاصل برآیند گروههای عضلانی مخالف هم است. با استفاده دقیق از بوتاکس این تعادل را بهم زده و محل ساختمانهایی مثل ابرو و گوشه دهان را تغییر می دهیم.

 

ناحیه اطراف چشم:

یکی از اولین علائم پیری، چین و چروکی است که از گوشه خارجی چشم به سمت خارج ایجاد میشود. گاهی به این چین و چروکها "پنجه کلاغ" (Crow’s feet ) می گوییم. بسته به نوع پوست، سابقه تماس زیاد با آفتاب، و قدرت عضلات اطراف چشم، این چین و چروکها می توانند حتی در بیست سالگی هم دیده شوند. نازکی طبیعی پوست و مقدار زیاد پوست در ناحیه خارجی اطراف چشم این محل را مستعد چروک میکند. این چروکها ابتدا فقط در حرکات صورت مثل خندیدن دیده میشوند اما با گذشت زمان هر چه بیشتر پدیدار می گردند. وجود این خطوط باعث میشود که شخص همیشه خسته و حتی پیر تر از سن واقعی خود یه نظر برسد. برای یک خانم، این چین وچروکهای اطراف چشم مخرب ظاهر می باشند بخصوص وقتی مواد آرایشی در عمق این چروکها جمع شوند. در آقایان، این چروکها نشانه کار سخت یا تفریح در آفتاب است.

این چروکهای دینامیک با تزریق بوتاکس کاهش می یابند. در برخی افراد، سن و آسیب ناشی از آفتاب از مهم ترین علل این چروکها هستند. در این موارد این چروکها حتی بدون حرکات صورت وجود دارند. در این موارد که به آنها چروکهای استاتیک می گوییم تزریق بوتاکس تاثیر کمتری دارد. در مقابل باید با لایه برداری پوست یا تزریق فیلر مثل ژل این چروکها را بهبود بخشیم. وقتی این چروکها عمدتا" بعلت فعالیت بیش از حد عضلات دور چشم هستند، تزریق بوتاکس می تواند در کاهش این چروکها نقش عمده ای داشته باشد.

 

نکاتی در رابطه با بوتاکس:

 

  • مردان برای اثرات شبیه خانمها ممکن است به مقدار بیشتری بوتاکس نیازمند باشند.

  • طول اثر بوتاکس در ناحیه پنجه کلاغ، کوتاهتر از قسمتهای دیگر صورت است و معمولا بین 3 تا 4 ماه می باشد.

  • آسپیرین و داروهای مشابه (داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی)، و داروهای ضد انعقادی را حداقل 2 هفته قبل از تزریق بوتاکس قطع کنید.

  • در بعضی افراد در زمان جمع کردن چشمها خطوط عمودی در بالای بینی ایجاد می شوندکه به نام "خطوط خرگوشی"(bunny lines) معروفند. این خطوط باید همزمان با خط اخم درمان شود.

  • در افرادی که بینی آنها بطور غیر ارادی در هنگام نفس کشیدن پهن میشود ممکن است یک احساس منفی شامل عصبانیت، ترس، خستگی بیش از حد، نگرانی، مخالفت، یا استرس به بیننده القا شود. در بعضی افراد پهن شدن سوراخ های بینی در طی صحبت کردن، خندیدن، یا لبخند زدن دیده میشود. در این افراد تزریق بوتاکس  ممکن است این حالت را کمتر کند. این تزریق در افرادی موثر است که می توانند بطور ارادی سوراخ بین یخود را باز کنند. تزریق به داخل عضله باز کننده سوراخ بینی انجام خواهد شد.

  • با افزایش سن در بعضی از افراد بطور طبیعی نوک بینی به پائین متمایل میشود، که درصدی بخاطر کشش نیروی جاذبه و درصدی هم به علت فعالیت زیاد عضله پائین آورنده تیغه بینی (depressor septi nasi) است.

در این صورت ممکن است فرد، پیر وکهنسال با خصوصیات شیطانی جلوه داده شود. در بعضی افراد پائین بودن نوک بینی مادرزادی است و در برخی هم بدون توجه به سن، نوک بینی با حرکات لب یا صحبت کردن بالا و پائین می رود. در این افراد استفاده از بوتاکس در بالا بردن نوک بینی موثر است. پائین افتادن نوک بینی به علت حرکات صورت می تواند همراه کوتاه شدن لب بالاو گاهی دیده شدن لثه موقع لبخند (gummy smile ) و یک خط افقی در ناحیه لب بالا باشد.

این خط افقی ذر افراد پیر با پوست شل ممکن است عمیق تر باشد. تزریق بوتاکس به داخل عضله پائین آورنده تیغه بینی این غضله را شل کرده و باعث بالا بردن نوک بینی می شود.در صورتیکه در حرکاتی مثل پائین آوردن لب بالا، خندیدن، صحبت کردن، جمع کردن لب نوک بینی حرکت نمی کند تزریق بوتاکس در بالا بردن نوک بینی موثر نیست و نباید انجام شود.

  • در بیمارانی که گوشه دهان آنها به سمت پائین متمایل است خطوطی از گوشه لب تا لبه فک تحتانی دارند که "خطوط ماریونت"(marionette lines) نام دارند. اینها معمولا القا کننده اندوه، عدم رضایت و بد اخلاقی هستند. وقتی این فرو رفتگی ها شدیدند پائین رفتن گوشه های لب را تشدید کرده و یک لبخند بر عکس یا "سیبل چینی " را ایجاد می کنند و القا کننده پیری هستند هر چند از نظر سنی شخص جوان باشد. راههای درمان این فرو رفتگی ها جراحی لیفت صورت، لایه برداری پوست ویا تزریق فیلرهاست. تزریق بوتاکس دراین موارد می تواند باعث بهتر شدن و دوام بیشتر اثر این اعمال باشد. 


 

 ابروی ایده آل

درواقع یک شکل ابروی ایده آل برای تمام صورتها وجود ندارد. ابروی ایده آلی که در اینجا شرح داده می شود مربوط به صورت بیضی خانمهاست.



 شروع ابرو( نقطه
B ) در امتداد خط عمودی است که از کنار پره بینی (نقطه A ) و گوشه داخلی چشم میگذرد. نقطه انتهایی ابرو (نقطه C )در محل تلاقی باخط مایلی است که از خارجی ترین قسمت پره بینی و گوشه خارجی چشم میگذرد. ابتدا و انتهای ابرو تقریبا"در یک سطح افقی هستند. راس قوس ابرو (نقطهE ) روی یک خط عمودی است که از کنار خارجی عنبیه (قسمت رنگی چشم) می گذرد. دم ابرو( قسمت خارجی ابرو) می تواند یک تا دو میلی متر بالای پائین ترین قسمت سر ابرو (قسمت داخلی ابرو) باشد.

در حالت طبیعی که فاصله دو چشم نرمال است، ابرو باید همانطور که گفته شد در امتداد خطوط عمودی که از گوشه داخلی چشم میگذرد شروع شود. ولی اگر فاصله دو چشم زیاد باشد ابرو باید داخل تر از این خط شروع شود. برعکس،اگر فاصله دو چشم کمتر از نرمال باشد شروع ابرو باید خارج تر از این خط باشد.

وقتی که صورت بیضی نیست، تغییراتی در این الگو لازم است. بطور مثال در یک صورت چهارگوش بهتر است ابرو قوسی ملایم داشته باشد و راس ابرو خارج تر از لبه خارجی عنبیه باشد و دم ابرو به سمت مرکز گوش باشد.


 

یک صورت دراز و باریک ممکن است با ابروی صاف تر و قوس کمتر و با دم ابرویی که به سمت بالای گوش است، جذابتر باشد. این حالت ابرو باعث جلوگیری از درازتر نشان دادن صورت میشود.

بهترین حالت در یک صورت گرد یک قوس زیاد ابرویی است که به سمت بالای گوش ختم میشود. نهایتا" شکل کلی ابروهای یک خانم باید شبیه بالهای مرغ دریایی باشد.

در آقایان ابرو بطور طبیعی قوس کمتری دارد و تقریبا" افقی است و پائین تر از خانمها قرار می گیرد. در خانمهایی که ابروی آنها قوس قابل ملاحظه ای ندارد با تزریق دقیق بوتاکس در محل های خاص و ضعیف کردن  عضلات پائین آورنده ابرو اجازه می دهیم که عضله پیشانی ابرو را بالا برده و قوس زیبایی در ابرو ایجاد شود.  

کلینیک زیبایی

 



با کلیک در اینجا میتوانید نتیجه تزریق بوتاکس را روی عکس خودتان مشاهده نمایید.

با کلیک در اینجا میتوانید وب سایت دیسپورت را مطالعه فرمایید.


 

با تشکر از  دکتر فرشاد برزنجی